عـليه السلام
كائناتى يوقدن وار ايدن حضرت الله "جل شانه" ير يوزنده بر خليفه اقامه ايتمك ديله دى وحضرت آدم خلق ايلدى. اولا قورو بالچيقدن ياراتمش اولديغى جسد آدم على روايةٍ قرق كون صكره روح ويردى. بعده آدمه سجده ايديكز ديه ملكلره امر ويردى. ملكلر عموماً سجده يه وارديلر يالكز شيطان مخالفت ايتدى، سجده ايتمدى، سجده يى كبرينه يديره مدى. بونك ايچون دركاه الهيدن قوغولدى، لعنت ابديه جزاسنه چارپديرلدى. بو سببدن آدمه خصومت باغلادى، دشمن اولدى.
بوندن صكره حق تعلى حضرتلرى آدمه اش اولمق اوزره "حوايى" (۱) يارتدى. بعده هر ايكيسنى ده جنته ادخال بيوردى. جنتك هر نوع نعمتلرندن استفاده ايتملرينه مساعده بيورديغى حالده يالكز معين براغاجه ياناشملرينى منع ايلدى. شيطان دشمنلكى حسبيله بر تقريب جنته صوقولدى. بونلرك ياننه واردى. وسوسه لر القا ايدرك بونلرى شاشيرتدى. اكر بو اغاجدن يرسه كز سزك ايچون اصلا اولوم اولماز ديه رك اولا حوايى، حوا واسطه سيله ده آدمى آلداتدى نهايت هر ايكيسنه ده او اغاجدن ميوه يديرتدى. بونك اوزرينه حق تعلى حضرتلرى بونلرى جنتدن اخراج ايله يريوزينه اينديردى. (۲) آيرى آيرى محللره دوشدكلرندن ير خيلى زمان تك باشلرينه آغلايوب صيزلا نديلر. فقط صوكنده توبه لرى قبول اولنمغـله ينه بولشديلر، امر بارى ايله برلشديلر و آرتق ذريت يتشديرمكه باشلا ديلر.
حضرت حوا دائما بر بطنده ايكى چوجق طوغورردى. يالكز حضرت شيث عليه السلام تك اوله رق طوغمشدر. بر بطن ده طوغان ايكى چوجغك دائما برى اركك برى قيز اولورمش. ارككلرك يالكزآيرى بطن ده طوغان قيزلرله ازدواج ايتملرى امر اولنمش ايدى. حالبو كه حضرت آدمك ’’قابل،، اسمنده كى وغـلى كنديسيله بر بطن ده طوغان همشيره سنى آلمق ايستدى. بو ايسه او وقتك شريعتنه موافق دكلدى.او قيز ’’هابل،،ه ويرلمك اقتضا ايدييوردى. ’’قابل،، ايسه بر درلو يوله ياتميوردى. حقلى ايله حقسز آييرد اولسون ايچون بونلرك حضور حقه برر قربان تقديم ايتملرى امر اولندى. قربانلرينى تقديم ايتديلر. يالكز ’’هابل،،ك قربانى قبول اولنوب ’’قابل،،ك كى رد اولندى. قابل بوندن حدته كله رك هابيلى اوردى اولدردى. فقط برادرينى اويله روحسز كورنجه نادم اولدى. جسده نه معامله يابيله جغـنى بيله مدى. شاشيردى قالدى. اوصره ده بر قارغه نك ديكر بر قارغه يى اوروب اولدير ديكنى وصكره ده طپراغى اشه رك كومديكنى كورن قابيل برادرى هابيلى طبقى اويله ياپدى. يعنى بر مزار قازه رق طپراغه كومدى. ايشته انسانلردن ايلك قاتل قابيل اولديغى كبى ايلك مقتول ده هابيل اولمشدر.
حضرت آدمك اولاد واحفادى بر قاچ بيكه بالغ اولنجه كندوسنه طرف باريدن اون صحف انزال بيوريله رق پيغمبرلك ويرلدى. بو صورتله بر خيلى زمان معمر اولدى. فقط شو فانىدنياده نه قدر ياشانيرسه ياشانسون عاقبت بر رحلت محقق دكلمى يا؟ ايشته او پدر معززمز حضرت آدم دخى عصرلرله اوزايان حيات فانيه سنه و با لخاصه اولاد واحفادينه وداع ايدرك رب رحيمنه ملاقى اولدى. بر سنه صكره ده حضرت حوا زوج محترمنه قاوشدى. (۳)
حضرت آدمك ارتحالندن صكره پيغمبرلك اك سوكيلى اوغلى اولان حضرت شيث عليه السلامه ويرلدى و كندوسنه اللى صحف انزال بيورلدى اك اول عاصيلرله يعنى قابيل اولاديله قليج محاربه سى يا پان و كعبه يى ابتدا طاشدن بنا ايدن حضرت شيث عليه السلامدر.
_________
(۱) حضرت حوا حضرت آدمك صول اكه كمكندن يارادلمشدر. على روا ية يارادلديغى زمان حضرت آدم طاتلى بر اويقوده ايمش. آييلنجه حضرت حوايى ياننده بولمش.
(۲) حضرت آدمك هنده، حضرت حوانكده جده يه دوشمش اولدقلرى روايت اولنمقده در.
(۳) حضرت آدمله حضرت حوانك محل دفنلرى حقنده اختلاف واردر. حضرت آدمك بعضيلر هندستانده سرنديب طاغنده اولديغنه، بعضيلريده مكهء مكرمه ده جبل ابى قبيس دنيلان طاغده بولنديغنه ذاهبدر. حضرت حوانك دخى جبل ابى قبيس ده اولديغنه ذاهب اولا نلر وار ايسه ده جده ده اولديغنى ادعا ايدنلر زياده در. مع مافيه جده ده ايكى اوچ يوزآرشون قدر طولنده بر قبر موجود اولوب حضرت حوا قبريدر ديه زيارت اولنمقده در. حضرت حوانك جده ده اولديغنى ادعا ايدنلرك بر سندىده "جده" لفظيدر. چونكه جده جيمك فتحيله اوقونورسه بيوك والده معناسنى مفيددر. حتى جده يه جده دينمسنك سببى ده حضرت حوانك اوراده مدفون بولنمسى ايمش. حالبوكه بو بر وهمدر. چنكه جيمك ضميله جده لفظى لغة ً نهر كنارى معناسنه اولديغى كبى جده ده كزى ساحلنك دخى اسم خاصيدر. جده يه جده دينمسىده بو مناسبتله اولسه كركدر.
عـليه السلام
ادريس عـليه السلام حضرت شيث نسلندندر. توراتده اسمى "اخنوخ" ديه مذكوردر. اولاد آدم آره سنده بر طاقم فنا فنا عادتلر، حاللر پيدا اولمسى اوزرينه اصلاحلرى ايچون كندوسنه پيغمبرلك ويريله رك اوتز صحف انزال بيورلدى. يازى يازمق، ديكيش ديكمك صنعتلرينى ايجاد ايدن اودر. آندن اول اوغللرى هب حيوان دريسى كيرلردى. اك اول اهالى يى صنوف مخصوصه يه تقسيم ايدن، علوم ريا ضيه دن بعضيلرينك وخصوصيله طب، حساب، هيئت كبى فنلرك اساسنى قوران حضرت ادريس عليه السلامدر. كندوسنه كوكلرك اسرارى منكشف ايدى. ديرى ايكن من طرف الله مقام عالى يه رفع اولنمشدر.
عـليه السلام
حضرت ادريس يريوزندن چكيلوب مقام عالى رفع اولندقدن صكره آدم اوغللرى طوغرى يولدن صاپديلر، بر طاقم بتلر ياپديلر، بتلره طاپديلر. جناب بارىآنلره طوغرى يولى إرائه ايچون حضرت نوخى كوندردى. حضرت نوح برخيلى زمان قومنى توحيده دعوت ايتمش ايسه ده قولاق آصان اولمدى. كندى اوچ اوغليله حرملرى وديكر برقاچ نفردن عبارت اولان مؤمنلر مستثنى اولديغى حالده حضرتك دعوتنه إجابت ايدن بولنمدى. حتى اوغللرندن "يام" اسمنده كى دربدر دخى ايمان ايتمدى.
حضرت نوح قومنه نصيحت ايتدكجه حضرتَ استهزا ايدرلردى، اذا وتحقيرايدرلردى . نهايت بر ادبسزك تحمل اولنه ميه جق تحقيرى اوزرينه كندوسنه يأس كلدى. آنلره بددعا ايتدى. طرف باريدن دعاسى قبول اولنمغله همان بر كمى ياپمسى لزومى كندوسنه وحى ايله بيلديرلدى.
حضرت نوح كمى يى ياپمغه باشلادى. فقط جوارده كمى يوزديريله جك بيوك بر صو اولمديغندن حريفلر استهزالرينى آرتيرديلر آره صره ياننه ياناشوب "واى پيغمبرلكى مرانقوزلغه مى تبديل ايتدك" ديه رك كندوسيله اكله نرلردى. حضرت ده "بزده بر كون كليركه سزكله بويله اكله نيرز" جوابنى ويرردى.
كمى اكمال اولندقدن صكره طوفان علامتلرى بليردى. حضرت مؤمنلرله برابر كمىيه بندى. وهر جنس حيواندن ارككلى، ديشيلى برر چفت كمىيه آلدى. آرتق صولرده هر طرفدن يورودى. يام اسمنده كى اوغلى بر طرفدن حضرت نوحك كوزينه ايلشمكله حضرت آكا سـسلنه رك "كل ياوروجغم كل! سنده بزمله كمى بين او كافرلرله هلاك اولمه" ديمش ايسه ده هيچ تأثيرى اولمدى. بلعكس اوتانميه رق "حاجت يوق! بن طاغلره چيقارقورتولورم" جوابنى ويردى. حضرت نوح اولادى اولمق حسبيله يارامازك حالنه آجيدى، نصيحته باشلادى. "ياوروجغم بوكون اللهك مرحمتندن باشقه صيغينه جق ير يوقدر" ديه رك نصيحت ويرمكه قالقيشير قالقشماز آره يه بيوجك بر طالغه كيردى يام بوغولدى. حضرت نوح متأثر اولدى. جناب حقه توجه ايدرك "يا رب! بو بنم اوغلم ايدى. اهل بيتمدن ايدى" حالبوكه سنك ده وعدك حق ايدى. يعنى بو بويله اوله جقمى ايدى" كبى بر تضرعده بولنمش ايسه ده طرف باريدن "خََيـِرْ! او سنك اهل بيتكدن دكلدى او اخلاقسز، ياراماز بر مخلوق ايدى" جوابنى آلدى. ودرحال استغفار ايتدى.
طوفان هر طرفى قاپلادى. صولراك يوكسك طاغلرى بيله آشدى. ير يوزنده كى مخلوقات حياتيه هب تلف اولدى.
كمى آلتى آى قدر دوام ايدن طوفانك طاغلر كبى امواجى آره سنده كزدكدن صكره نهايت جودى طاغى اوزرنده اوتردى. كمى خلقى نائل سلامت اولدى. عالم يكيدن باشقه بر دوره يه كيردى. انسانلر هپ هلاك اولمغله دنيا يكيدن شنلنمكه باشلادى حضرت نوحك حام، سام، يافث نام اوغللرى ذريت يتشديرمكه قويولدى. چوق سورمدى ينه هر ير انسانله طولدى. هپسى ده حضرت نوحك بو اوچ اوغلندن اوره دى. بونك ايچون حضرت نوحه ايكنجى آدم دنيلدى. بوكون دنياده موجود اولان انسانلردن زنجيلرله سياهيلر " حام "ك، عرب، سريان، عبرانى وسائرامم ساميه " سام "ك تركلر دخى " يافث "ك نسلندندر.
عليه السلام
طوفاندن صوكره يمن ده حضرموت طرفلرنده احقاف دنيلان يرده عاد [بو قومك احوال تاريخيه سى بوكون ظلام مجهوليت ايچينده در. تاريخلر بوقومه دائر معلومات كامله ويره ميور.] قومى ظهور ايتدى. بو قوم عرب عاربه دن ايدى. چالشقان وترقىيه مستعد بر قوم ايدى. چالشقانلقلرى سايه سنده او حوالى يى معمور ايتديلر. غايت متين و ظريف بنالر ياپديلر. حتى دنياده جنت ياپمغه قالقشان وامثالى كورولمه مش كوشكلر، باغچه لرله پاىتختنى تزيين ايدن مشهور "شداد" بوقومدندر. فقط نه چاره كه بونلرده طوغرى يولدن آيرلديلر. بتلره طاپار اولديلر.
ايشته بو قومى توحيده دعوت ايچون جناب حق " هود" عليه السلامى كوندردى. فقط حيفاكه نصيحتلرينى ديكله ين اولمدى. ايمان ايدنلرپك آز اولدى چوغى كفر وضلالتده قالدى.
جناب حق بونلرى نهايت روزكارله هلاك ايلدى. حضرت هود ايسه اصحابيله برابر حجاز طرفلرينه كچه رك سلامتياب اولدى.
عليه السلام
حضرت صالح عليه السلام عاد قومندن صوكره حجاز ايله شام آره سنده ظهور ايدن "ثمود" قومنه مبعوثدر. طريق حقدن صاپمش اولان بو قومه يكرمى سنه قدر حضرت صالح نصيحت ايتمشسه ده تأثير ايتديره مه مشدر. حتى وقوعبولان طلبلرى اوزرينه معجزه اولارق حضرت صالح بونلره قيادن ياوروسيله برابر بر دوه چيقارمش ايكن ينه عناد ايتديلر. ايمان ايتمديلر. حتى دوه يى باجاغندن بر طمرينى كسوب اولدرديلر. دوه يى اولدورملرى اوزرينه غضب الهى ظهوره كلدى. اوچ كون صوكره دهشتلى بر صيحهء آسمانى بونلرى هب هلاك ايله دى يالكز حضرت صالح كندوسنه ايمان ايدن بر قاچ كيمسه ايله مكهء مكرمه يه چكيلوب اوراده عبادتكزين اولدى.
ا
عليه السلام
حضرت ابراهيم عليه السلام جناب رسول اكرم افندمز حضرتلريله بتون انبياى بنى اسرائيلك جدّ مكرميدر. "خليل الله" عنواننى حائزدر. بابل [١] اهاليسنه مبعوثدر. بابل امم ساميه دن اولان كلدانيلرله [٢] يعنى نبط قوميله مسكون ايدى. حكمدارلرينه "نمرود" دينيردى. بابلليلر علوم ومعارفده وخصوصيله كوكلرك، ييلديزلرك احوالندن بحث ايدن "علم هيئت"ده پك ايلرى كيتمشلر ايدى. بونكله برابر ينه طوغرى يولدن صاپمشلردى. بتلره وييلديزلره پرستـش ايدرلردى.
جناب حق ايشته بو قومه حضرت ابراهيمى كوندردى. حضرته بر روايتده اون، ديكر بر روايتده يكرمى صحف اينديردى.
حضرت بونلرى توحيده دعوت ايتدى. اجابت ايتمديلر. وحتى اينجتديلر. دها طوغريسى محوينه قالقشديلر. شويله كه:
يورطى كونى خلق عموماً تنزه ايچون شهر خارجنه چيقمق ايسته ديلر. حضرتى يالكز براقمق حسابلرينه كلمديكندن كنديسينى ده بو تنزهه دعوت ايتديلر. حضرت بونلرك عقيدلرينه تعريضاً ييلديزلره باقه رق "اويله كورينيوركه بن خسته يم، بناءً عليه معذورم جوابنى ويردى.
بو صورتله حضرت شهرده قالدى. شهر تنهالاننجه بر تقريب بتخانه يه كيتدى. مكر بتلرك اوكنه تبركاً غايت نفيس طعاملر قونولمش ايدى. بتلره خطاباً "كفته خورلر! نيه يميورسكز؟ نيه بويله ساكت طورييورسكز قونشميورسكز" ديدى. بعده النه كچيرديكى بربالطه ايله هپسنى قيردى دوكدى. صوكره بالطه يى ده اك بيوك بتك بويننه آصه رق صاوشدى كيتدى. بعده هركس تنزهدن عودتله حالى مشاهده ايتدكلرنده حضرتى صيقشديرديلر. بونى مطلقا سن ياپمشـسك ديديلر. حضرت بالطه كيمك بويننده ايسه بو ايشى ياپان اودر آكا صوريكزديدى. حريفلر صوك درجه ده قيزدى. آرتق بو انتقامى اخذايچون حكمدارلرى اولان "نمرود" حضرتى مخصوص ياقديرمش اولديغى بيوك بر آتشه آتدى. فقد الله صاقلادى. ياقماق، محو ايتمك شويله طورسون آتش آكا عادتا بر كلستان اولدى. حضرتك بومعجزه سنى كورن بعض ارباب انصاف درحال كندوسنه ايمان ايتدى. فقد اوهدايتسز قوم ينه عنادى، تعصبى براقمدى. بناءً عليه حضرت بونلرى تركه مجبور اولدى. اهل بيتيله ديكر ايمان ايدن ذواتى برابرينه آله رق بابلى ترك ايتدى، چيقدى. شام ديارينه هجرت ايتدى.
بر آره لق قحط وغلا اولمغله مصره قدر ده بر سياحت ايتدى. مصر فرعونيله كوروشدى. فرعون حضرت برآز اينجتمك سوداسنه دوشمش ايسه ده حضرتك كوسترديكى بر معجزه دن اوركه رك او سودادن واز كچدى. حتى "هاجر" اسمنده بر جاريه احسانيله حضرتك كوكلنى آلدى. حضرت مصردن عودتنده آرتق كنعان ديارنده يرلشدى. حين ارتحاللرنده يوزيتمش بش ياشلرنده ايديلر. قبر مباركلرى بوكون قدس شريف مضافاتندن "خليل الرحمن" دنيلن قصبه ده مهم بر زيارتكاهدر.
سنت اولمق، طرنق كسمك، بيق قرقمق، مسواك طوتنمق، ضيافت ويرمك، طون كيمك، صو ايله طهارت ايتمك، خطبه ونطق ايچون منبر كبى يوكسك محللره چيقمق هپ حضرت ابراهيم سنتى در. حضرت ابراهيم طرفندن احداث اولنمشدر.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
"١" بابل- وقتيله دنيانك اك جسيم واك مشهور بر شهرى ايدى. بغدادك ۳۹ كيلومترو جنوبنده شمديكى (حله) قصبه سى جوارنده واقع ايدى. بابل قله سى مشهوردر: توراتده مذكور اولديغى اوزره كويا اولاد نوح بو قله يى سنجار واديسنده بنا ايتمشلر ايمش. قله ياپيليركن جناب حق كويا بونلرك جرأتلرينى كسر ايچون عمله نك ديللرينى تحويل ايتمش و هيچ برى ديكرينك لساننى اكلايه ماز اولمش. و قله تمام اولمازدن هر برى بر طرفه طاغلمش. كويا بو تحول لساندن ٢۷ لسان ظهور ايتمش. تاريخلرده بوكا تبلبل السنه ديرلر.
"٢" مؤخراً بو كلدانيلرك حكومتى آثوريلر طرفندن ضبط ايدلمشدر. فقد آثوريلر جاهل بر قوم اولمغله مترقى اولان كلدانيلرك علوم و صنايعده ينه محكومى اولمشدر. حتى آثوريلر كيت كيده كلدانىلشمشلر. بخت نصر زماننده بيوك بر قوت استحصال ايتمشلرسه ده نهايت ميلاددن بش يوز شوقدر سنه اول ايران حكمدارلرندن كيخسرو بو دولت ظالمه يه ختام ويرمشدر.
عليه السلام
لوط عليه السلام دخى قدماى انبيادندر. ابراهيم عليه السلامك برادرزاده سيدر. بوده بابلى ترك ايله كنعان ديارينه هجرتنده حضرت ابراهيم ايله برابر ايدى. مؤخراً سدوم ديارينه كچدى. اوراده خلاف طبيعت بر طاقم فسق وفجوره طالمش اولان سدومليلرى طوغرى يوله دعوت ايتدى. آنلره بر خيلى نصيحتلرده بولندى. فقط مردارلر ينه كندى بيلدكلرندن واز كچه مدى. نهايت غضب الهى ظهوره كلدى. باشلرينه من طرف الله طاش ياغدى، مملكتلرىده شدتلى بر زلزله ايله آلت اوست اولدى. حضرت لوط زوجه سندن ماعدا بتون اهل بيتنى آله رق اولجه سدومدن چيقمش بولنديغى جهتله اصلا ضرر ديده اولمدى. زوجه سى اوله جق يادكار ايسه عاصيلرله برابر قهر اولدى. چونكى عاصيلرله دوشر قالقاردى. روايته كوره حضرت لوط سكسان ياشنده اولديغى حالده حجازده وفات ايتمشدر.
حضرت اسماعيل عليه السلام. حضرت ابراهيم ك بيوك اوغليدر. مصر فرعونـنـك ويرديكى "هاجر" نام جاريه دن متولددر. حضرت ابراهيم ك اصل زوجه سى "ساره" نك چوجغى اولمازدى. خصوصيله ياشى ده پك كچكين ايدى. اسماعيل طوغنجه "ساره" مكدر اولدى. جناب حق آكا مرحمت بيوردى. اختيارلق دمنده آكاده حضرت اسحاقى ويردى. فقد اسحاقى توليد ايدنجه هاجر ايله اسماعيلى قيصقانمغه باشلادى. آره لرينه رقابت كيردى. حضرت ابراهيم ناچار قالدى. هاجرله اسماعيلى آلوب حجازه كتوره رك اوراده براقمغه مجبور اولدى، اسماعيل بو صورتله مكه ده يرلشدى. اوراده بويودى. جرهم قبيله سندن قيز آلدى. اون ايكى قدر اولادى اولدى. كنديسى عبرانى اولديغى حالده صكره دن عربلشديكندن اولاد واحفادينه عرب مستعربه دنيلدى.
حضرت اسماعيل يمن قبائليله اسكى عرب قومندن اولان وحجازك جنوبنده ساكن بولنان عمالقه يه مبعوثدر. پدرينك شريعتى اوزرينه آنلرى اللى سنه قدر دينه دعوتله مشغول اولدى. رسول اكرم افندمز حضرتلرينك منسوب اولدقلرى قبيلهء قريش حضرت اسماعيلك اك بيوك اولادى اولان "قيدار" دن تناسل ايتمشدر، قيداردن اوره مشدر.
حضرت ابراهيم لاجل الامتحان بر آره لق اوغلى اسماعيلى قربان ايتمكه مأمور اولمش ايدى. امر بارى يه كمال انقياد ايله جكرپاره سنى قربان ايتمكه قالقشديغى صره ده حق طرفندن بر قوج كوندريله رك اسماعيلك يرينه آنك قربان ايدلمسى امر اولنمش و بو صورتله اسماعيل قورتارلمش ايدى. اسماعيله ذبيح الله دينمسى بو نقطهء نظردندر.
بيت شريفك بناسنه حضرت اسماعيل دخى پدرى حضرت ابراهيم ايله برابر من طرف الله مأمور ايدى، بيت شريف بو ايكى ذات جليل القدرك اثر مباركلريدر. حضرت اسماعيل بر روايته كوره كعبهء معظمه اتصالنده كى حطيمده، آلتون اولوق آلتنده مدفوندر.
عليه السلام
اسحاق عليه السلام دخى حضرت ابراهيم ك اوغليدر.ساره دن متولددر. پدرينك ارتحالندن صكره نبوتله مقامنه كچمشدر. مبعوث اولديغى قوم دخى بنى كنعاندر. برى "عيص" ديكرى "يعقوب" اولمق اوزره بر بطن ده ايكى اوغلى اولمشدر. حضرت اسماعيل عرب مستعربه نك جدى اولديغى كبى حضرت اسحق [١] دخى بتون انبيايى بنى اسرائلك جديدر. على روايةٍ يوز آلتمش ياشلرنده ارتحال ايدوب اوغلى عيص معرفتيله پدرى ياننه دفن اولنمشدر.
ـــــــــــــــــــــــ
"١" اسحق لفظنك اصلى "يصحق" ايمش. يصحق ايسه عبرانيجه برلفظ اولوب عربيجه "يضحك" معناسنى مفيد ايمش. كويا حضرت "ساره" اختيارلق دمنده چوجغك ولادتيله تبشيراولوننجه اينانه ميوب كولمش اولديغندن چوجق طوغنجه بو اسم ايله تسميه اولنمش ايمش.
عليه السلام
يعقوب عليه السلام حضرت اسحاقك كندوسندن صكره نبوتله مقامنه قائم اولان اوغليدر. برادرى "عيص" ايله بر بطن ده وجوده كلمشلردر، يعنى ايكيزدرلر. فقد عيص دها اول طوغمغله دها بيوك عد اولنور. اون ايكى اولادى اولمشدر. حضرت يعقوبك بر تسمى ده "اسرائل" [١] اولمغله اولاد واحفادينه "بنى اسرائيل" دينمشدر. يوز قرق يدى ياشلرنده اولديغى حالده مصرده ارتحال ايتمشدر. برادرى عيصك ده ديار رومده عين كونده وفات ايتمش اولديغى روايات تاريخيه دندر.
ـــــــــــــــــــــــــ
"١" اسرائيل - عبرانيجه بر اسم اولوب "عبد الله" معناسنى مفيد ايمش.
يوسف عليه السلام حضرت يعقوبك اك سوكيلى اوغليدر. حسن وجمالى، ادب وكمالى مرتبهء نهايه ده ايدى. بونك ايچون برادرلرينك دائما محسودى ايدى. بر كيجه رؤياسنده اون برييلديزك وكونشك وآيك كندوسنه سجده ايتمكده اولديغنى كورمش. رؤيايى پدرينه حكايه ايتديكنده پدرى "ياوروجغم بو رؤيايى برادرلريكه صاقين آچمه، اولوركه سكا بر مضرتلرى طوقنور" ديمش . وبو رؤيا حكمنجه يوسفك پك بيوك بر ذات اوله جغنه قناعت حاصل ايتمش اولمسيله يوسفه اولان محبتى برقات دها آرتيرمش ايدى. حالبوكه برادرلرى يوسفى چكه ميه رك بر ايجابنه باقمق ايسته مشلر. بر حيله ايله معصومى كوتوروب بر قويويه آتمشلر وآغلايه آغلايه عودتله پدرلرينه يوسفى قورت يدى ديمشلر.
بعده ايچلرندن برى يوسفه يمك كوتورمك اوزره قويونك ياننه وارمش. مكر بر كاروان طرفندن يوسف چيقارلمش ايدى. همان ديكر برادرلرينه خبر يتشدرمش وهپسنى اورايه جلب ايتمش. سوزى برلشديره رك كاروان خلقنه بو بزم كوله مز ايدى قاچدى ديه پازارلغه كيريشه رك يوسفى غايت اوجوز بر بها ايله صاتمشلر. كاروان مصره كيدييورمش، يوسفى برابرجه كوتورمشلر وعزيز مصره يعنى ماليه ناظرينه صاتمشلر.عزيز اولادى اولمديغندن يوسف دخى كرك وجهاً وكرك اخلاقاً فوقالعاده بر كوزللكه مالك بولنديغندن عزيز آنى اولاد ايتدى. فقد بر مدت صكره حرمى ذليخا طرفندن حسب العلاقه بر افترايه اوغراديله رق زندانه آتلدى.
يدى سنه زندانده قالدقدن صكره حكمدارك كورديكى بر رؤيايى تعبير ايتمكله مكافاةً زنداندن چيقارلدى. مؤخراً عزيز مصرك وفاتيله يرينه ماليه ناظرى نصب اولندى. بعده حكمدار آنى كندوسنه وزير ايتدى. ذليخايى ده نكاح ايدوب آكاويردى.
حكمدارك كورديكى رؤيا حضرت يوسف طرفندن هر نصل تعبير اولمشسه عين وجهله مصرده يدى سنه بوللق ومتعاقباً يدى سنه ده قيتلق ظهوره كلدى. بوللق زمانلرنده حضرت يوسف مصر انبارلرينى ذخيرايله طولدردى. قيتلق زمانلرى كلنجه اطراف واكنافدن خلق ذخيره آلمق اوزره آقين آقين مصره كلمكه باشلادى. بو صره ده حضرت يوسفك برادرلرى ده ذخيره تداركيچون مصره كلديلر. حضرت يوسف برادرلرينى كورنجه طانيدى. فقط كندوسنى آنلره طانتمدى. يالكز لزومى قدر ذخيره ويره رك وحتى ثمن اولمق اوزره ويردكلرى آقچه لرى دخى چواللرى ايچينه قويه رق انلرى مملكتلرينه كوندردى. وبر دها كلدكل&