15 Ekim 2004 Cuma, Vakit gazetesi Ahmet Varol
Merkezi otoriteden yoksun ve insanlık tarihinin devletleşme sürecine girmesinden önceki dönemlerdekine benzer kabile ve örgüt sultalarıyla yönetilen Somali için 10 Ekim 2004 Pazar günü cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. Ancak Somali'de değil Kenya'da. Somali'nin başkenti Mogadişu'da güvenlik şartlarının uygun olmaması sebebiyle Kenya'nın başkenti Nairobi'de faaliyet yürüten 275 üyeli Somali parlamentosu seçimi gerçekleştirdi. Bir tür sürgünde parlamento. Ama bu sürgünün sebebi, ülkeye totaliter rejimin yahut işgal güçlerinin hâkim olması değil. Güvenlik ve otoritenin hâkim olmaması. Bu durum belki devlet otoritesine karşı felsefeleri de çürütmektedir. Devlet olmalı ama zulmü değil adaleti temsil etmeli.
Söz konusu parlamento Somali halkının iradesini ne kadar temsil ediyor? Üyeleri seçimle belirlenmiş değiller. Kendi ülkelerinde bir ittifak ve merkezi otorite oluşturamayan oluşumların ve kabilelerin ileri gelenlerinin görüş alış verişi amacıyla, arkalarındaki kitlelerin oylarına ve onaylarına başvurmadan gönderdikleri temsilcilerden, ülkenin geçmişinde etkin rol oynamış veya geleceğinde faal olabilecekleri umulan kişilerden oluşan bir meclis.
Parlamentoya ev sahipliği yapan Kenya, ABD ve İsrail'in Orta ve Doğu Afrika'daki en önemli karakolu. Bu ülkenin başkentinde meydana gelen patlamalardan sonra tutuklananların çoğunun sorgulamasını bilfiil İsrail'in gönderdiği, işkence konusunda da uzman istihbaratçılar yapmışlardı. Şimdi de çok rahat çalışmalarını sürdürüyor, bu ülkeyi kendileri için bir Afrika üssü olarak kullanıyorlar. ABD ve İsrail, Sudan'a yönelik fitne politikalarında da Kenya'yı merkez olarak kullandılar. Bu açıdan görünüşte bazı problemlerin çözümü için yapılan görüşmelere Kenya'nın ev sahipliği yapması ABD ve İsrail'in olan bitenleri yakın takibe almasına da imkân sağlamaktadır.
Somali Cumhurbaşkanlığı seçimlerine elli kişi aday oldu. Bunların 28'i parlamentonun koyduğu şartlara uygun bulundu. Aralarında Aişe Ahmed Abdullah adında bir de bayan vardı ve Somali tarihinde ilk kez bir bayan cumhurbaşkanlığına aday oluyordu.
Adayların dört ayrı gruba tasnif edilmeleri mümkündü: Bir grup eski Somali döneminden kalma askerlerden oluşuyordu ki bunlar kendilerinin Somali'nin yapısını iyi bildiklerini ileri sürüyorlardı. İkinci grup yine eski dönemden kalma sivil yöneticilerle diplomatlardan oluşuyorlardı. Bunlar kendilerinin yönetim tecrübesi olduğu gibi uluslar arası platformda ülkelerini temsil konusunda yabana atılamayacak bir bilgi ve etkinliğe sahip olduklarını ileri sürüyorlardı. Üçüncü grup iş adamlarından oluşuyordu. Dördüncü grup ise iç savaşta taraf olmuş fraksiyonların ileri gelenlerinden oluşuyordu. Bu grupların içinde yer alan adayların arkasında aynı zamanda bir veya daha fazla kabile desteği bulunuyordu. Bu gruplar aynı zamanda Somali'deki yapılanmanın bir özetini, çekirdeğini ortaya koyuyorlardı.
Müteakip yazımızda inşallah cumhurbaşkanı seçilen kişiden ve onu bekleyen işlerden, sorunlardan söz edeceğiz.