"Düşmanlarınızı kazanmak için dostlarınızın gönlünü kırmayınız; sonra düşmanlarınızı kazanamadığınız gibi, dotlarınızdan da olursunuz." {Horasanlı Ebu Müslim}

Ey gâfil insan!
Eey bu harâb olacak evi tâmir eyliyen!
Fazla emek verme ki, bir gün çıkar elinden.
Bu dünyâ bir “Köprü”dür, sen geçip gitmeye bak.
Kimseye kalmamış ki, sana kalsın bu konak.
Harâb olacak şeye, bu îtinâ, bu meyil,
Akıllı olanların yapacağı iş değil.
Ey aklını fikrini, dünyâya veren kişi!
Vaz geç ki, Hak teâlâ beğenmiyor bu işi.
Zîrâ yaratıldı ki bu insanlar ve cinler,
Yalnız Hak teâlâya ibâdet eylesinler.
Ey gönlünü dünyâya kaptıran gâfil insan!
Yaldızlı süslerine aldanma sakın amân!
Dışı “Güzel” görünür, lâkin aldatıcıdır.
Üzeri şeker kaplı, içi gâyet acıdır.
O öyle bataktır ki, yutar çok insanları.
Ona aldananların hüsrân olur sonları.
İnsanların kalbini bakın ki kazanmaya,
Zîrâ bu sebep olur “Hak rızâsı” almaya.
Her insana edin ki çok iyilik ve ihsân,
Zîrâ lutf-ü ihsânın kulcağızıdır insan.
Sana zarar, sıkıntı gelirse bir kimseden,
Ona gücün yetse de, affedici ol hemen.
Ey insan! Her işinde unutma hiç Rabbini.
Çıkarma hâtırından, O’nun emirlerini.
Bahşetmiş sana Allah ne mükemmel âzâlar.
O’nun emrine göre kullan ki, yanmıyalar.
Allah’tan başkasından etme ki bir şey talep,
Onlar da, senin gibi âciz birer “Kul”dur hep.
Allah’ın kullarına ver ki neş’e ve sevinç,
Âhirette sıkıntı görmiyesin sen de hiç.
Gizle, ifşâ etme ki herkesin günâhını,
Gizlesin Allah dahî yârın senin aybını.
Sen, darda kalanlara yardım et ki bu günde,
Allah da yardım etsin sana mahşer gününde.
“Ni’metullah Geylânî”

Yarım asır öncenin Fatih ve Çarşamba’sı (1)

Ahıskalı Ali Haydar Efendi Çarşamba'da bugün cami olan İsmetullah Tekkesi’nde sohbetini yapıyor, etrafında Fatih Müftüsü Ali Yekta Sundu, Beşiktaş Müftüsü Fuat Çamdibi, Ali İhsan (Akyazı'dan gelen) ve Mahmud Efendiler var. Kulağı iyi duymuyor, fakat bir deftere kalın bir kalemle iri iri yazılanları okuyor, bir bardaktan biraz su içince, kalanı paylaşmak için müridan şifa niyetiyle bir bereket olur diye bardağı elinden kapıyor. Orada kendisinden dinlediğim bazı hususları birkaç defa enternasyonal toplantılarda yaptığım bir iki müdahalemde kullandığımda çok takdir toplamıştı. Halbuki söylenenlerin hepsi Ali Haydar Efendi’ye aitti.

Biraz ileride İmam-Hatip okulunun o zaman yeni olan binası var, açılışına Milli Eğitim Bakanı Tevfik İleri geliyor, İmam-Hatip mezunları bir yıldır açıkta, gidecekleri okul yok, hiçbir yüksek öğretim kurumu onları kabul etmiyor, açıktalar. Biraz mücadele ve saire derken Yüksek İslam Enstitüsü’nün açılış müjdesi geliyor. Aynı İmam-Hatib okuluna da 60 ihtilali sonrası Milli Birlik Komitesi Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel geliyor, derslerde Arapçanın öğretildiğini öğrenince hayret reaksiyonu veriyor. Bu İmam-Hatip okulu -daha önce Vefa Zeyrek Kız Orta Okulu ki şimdi İlim Yayma yurdudur, Vefa Lisesi’nin arkasına ve Vefa Bozacısı’nın tam karşısına düşer- oradan buraya taşınmıştı. Bu ilk bina ahşap idi, bir yangın halinde birkaç dakikada kül olabilirdi, İmam-Hatip buraya da Aksaray yakınındaki Langa'da bulunan bir mescid bakiyyesinden intikal etmişti.

Celal Öktem, Kızıl Minare Camii imamı Mahmut Bayram, Sabri Sözeri, Beykozlu Osman Efendi, Seniyyuddin Başak, Hasan Basri Çantay, bazıları ara sıra olmak üzere, derslere gelirdi.

İlk açıldığında orta okuldan gelen talebe sınıfı da vardı ki Zübeyir Koç, (Kore imamı), Yüksek İslâm’ı bitiren İnegöllü Nusret onlar arasında idi. O devirde İlim Yayma Cemiyeti Vehbi Bilimler, İsmail Niyazi Kurtulmuş ağabey, Ömer Derin ve Yusuf Türel gibi zevatın himmetinde idi. Yusuf Türel okul işinde çok faal idi. Talebe işlerine bakanlar arasında Yahya Kutlu (o zamanki soyadı Topaloğlu) vardı. Talebelere iyi bir ağabeylik yapardı. Hırka-i Şerif Camii’nin tam yanında İlim Yayma Cemiyeti adına Akşemsettin Yurdu vardı. Topbaşlar yurdlara ve okula yardım ederdi. Merhum Hadimli Musa Kazım hoca (Bayezit'ta Azak Sineması yakınındaki Azak apartmanının basementinin bir odasında kedileriyle otururdu) ve Halim Öztürk hocalar talebe bulur, para pul bulmak için koşuşturup dururlardı. Fatih Camii’nde de minberin sağında Gelenbevi Camii imamı Salih Şeref kürsü dersleri verirdi. O da talebeleri korurdu. İmam-Hatip hocaları arasında Kuleli Lisesi hocası albay Hilmi Işık bey de vardı. Saadet-i Ebediyye kitabını Zeynel Abidin adıyla yayınlamaya başlamıştı. Evi de Çarşamba pazarına yakındı. İmam Hatibin müdürleri arasında fırtına hareketli Gündüz Akbıyık idarecilik yapmıştı. Bir ara Mahir İz bey hocam da İmam-Hatip müdürlüğü yapmıştı. Fakat bakan Atif Benderlioğlu'nun tercihi diye duyurulan bir başkası sonradan onun yerini aldı.

Şunu da kaydedeyim, bugün İmam-Hatip mezunlarının katsayı problemi gibi o zaman daha gavurcası bir tatbikat olarak derslerin hiçbirisi normal orta ve lise dersleri muadili sayılmıyordu. İmam-Hatibi bitirenler eğer herhangi bir yüksek öğretim kurumuna gitmek isterlerse orta-lisenin bütün derslerinden hariçten imtihana girmek zorunda idiler. Böyle imtihanlara girip verenler oldu. Prof.Dr. Nazif Şahinoğlu Ağabey onlardandır. Ne zulüm! ne zulüm!

Bu tarihi zulümleri ve din düşmanlığına sınır duran hareketleri memleket evladına reva gören bu zulmün hesabını kim verecek ve o mazlumların ahını kim karşılayacak diye insanın haykırası geliyor. Bre zalimler! Bre zalimler!

Fakir Hırka-i Şerif Camii’nde müezzin iken İzmir'de rahmete kavuşmuş avukat Metin Serezli (soyadı o zaman Çakal idi) ile beraber hariçten Gelenbevi orta okulunun imtihanına girmiş ve üç sınıfın imtihanlarını bir Haziran döneminde vermiştik. Oradan Vefa Lisesi’ne geçtik. Vefa Lisesi müdürü o zaman Ziver Tezeren idi. Hırka-i Şerif Camii’nde ben altıncı müezzin idim. Mahmut Özcanlı Ağabey merhum baş müezzin idi. Mevlidhan Zeki Sesli, elektrikçi Şehreminili Ali Gülgün ağabeyler diğer müezzinler idi. Çift çift nöbet tutulurdu. Çift ezanlar okunurdu. Benim nöbet şerikim Ali Gülgün ağabeydi. İsmail Niyazi Bey imamdı. Ali Yekta Sundu, hemşehrim Mevlithan Fevzi Mısır Ağabey de imamlık yapanlar arasında idi.

Mahmut Bayram hoca İmam Hatip'te Arapça dersler veriyor, Antalya Lisesi eski müdürü o zaman Bakanlık müfettişi teftişe geliyor, müdürün sözü üzerine hoca alelacele bir kravat bulup boynuna takıyor, derste özne, fail, nesne, zarf diyerek Türkçe ile mukayese ederek talebe ile birlikte “ben bilmem oğlum siz söyleyin, özne ne idi, nesne ne idi” diyerek talebelerin aktif katkısıyla tahlili yapınca edebiyat öğretmeni olan müfettiş çok memnun kalıyor. Bakanlığa “bu hoca müthiş, yerini doldurmayın” diye rapor yazdığını bize Yüksek İslâm Enstitüsü’nde konuşurken söylüyor.

İşte bu Mahmut Bayram hocadır ki İmam Hatip'te ders verirken silgiye uzanıp vakit kaybedeceğine ceketinin yeni ile tahtayı silerdi. Şehadet ederim ki kendisi Kur’an ve Arapça sevgisi ve öğretimi sayesinde cennete girenler olacaktır inşa Allah. Arapça için yaşar ve Arapça için yürümez, koşardı. Acaba onun gibi bir başka kimseye hayatımda rastladım mı diye uzun düşündükten sonra belki bir iki kişi daha hatırlamam mümkün olabilir. Fakat aynı müfettiş Yüksek İslâm’a gelerek hışmını Yüksek İslâm’ın teftişinde müdürümüz Ahmet Davudoğlu hocamdan alıyor.

(*) IQA Kur’an Akademisi Kurucusu ve Alim Program Hocası, Suffa İslâmic Seminary’nin Kurucu Dekanı ve Hocası, ISNA (Kuzey Amerika İslâm Derneği) Şûra Azası ve Kuzey Amerika Fıkıh Konsili Üyesi, ABD Devlet Bakanlığı’nın İslâm üzerinde konuşmacısı...

Yusuf Z.Kavakçı 27 Ağustos 2008 Vakit