"Düşmanlarınızı kazanmak için dostlarınızın gönlünü kırmayınız; sonra düşmanlarınızı kazanamadığınız gibi, dotlarınızdan da olursunuz." {Horasanlı Ebu Müslim}

Ey gâfil insan!
Eey bu harâb olacak evi tâmir eyliyen!
Fazla emek verme ki, bir gün çıkar elinden.
Bu dünyâ bir “Köprü”dür, sen geçip gitmeye bak.
Kimseye kalmamış ki, sana kalsın bu konak.
Harâb olacak şeye, bu îtinâ, bu meyil,
Akıllı olanların yapacağı iş değil.
Ey aklını fikrini, dünyâya veren kişi!
Vaz geç ki, Hak teâlâ beğenmiyor bu işi.
Zîrâ yaratıldı ki bu insanlar ve cinler,
Yalnız Hak teâlâya ibâdet eylesinler.
Ey gönlünü dünyâya kaptıran gâfil insan!
Yaldızlı süslerine aldanma sakın amân!
Dışı “Güzel” görünür, lâkin aldatıcıdır.
Üzeri şeker kaplı, içi gâyet acıdır.
O öyle bataktır ki, yutar çok insanları.
Ona aldananların hüsrân olur sonları.
İnsanların kalbini bakın ki kazanmaya,
Zîrâ bu sebep olur “Hak rızâsı” almaya.
Her insana edin ki çok iyilik ve ihsân,
Zîrâ lutf-ü ihsânın kulcağızıdır insan.
Sana zarar, sıkıntı gelirse bir kimseden,
Ona gücün yetse de, affedici ol hemen.
Ey insan! Her işinde unutma hiç Rabbini.
Çıkarma hâtırından, O’nun emirlerini.
Bahşetmiş sana Allah ne mükemmel âzâlar.
O’nun emrine göre kullan ki, yanmıyalar.
Allah’tan başkasından etme ki bir şey talep,
Onlar da, senin gibi âciz birer “Kul”dur hep.
Allah’ın kullarına ver ki neş’e ve sevinç,
Âhirette sıkıntı görmiyesin sen de hiç.
Gizle, ifşâ etme ki herkesin günâhını,
Gizlesin Allah dahî yârın senin aybını.
Sen, darda kalanlara yardım et ki bu günde,
Allah da yardım etsin sana mahşer gününde.
“Ni’metullah Geylânî”

Adalet

Dinin temeli adalettir. Sistemler de adaletten bahseder. Söylem olarak dilden düşürmezler. Adalet nedir?
“Düzenli ve dengeli davranma. Her şeyin ve herkesin hakkını verme. Haksızlıktan uzaklaşarak orta yolu tutma. Bir şeyi yerli yerine koyma. İnsaf ve eşitlik anlamında bir terimdir. Adaletin zıddı, zulümdür, gadrdır, insafsızlıktır. (Şamil İslam Ans.)
Bugünün adaletine bakınca, zengin atını dağdan aşırır, fakiri düz yolda şaşırır. Yargısı başka bir alem. Anayasa, Yargıtay... Birinin kara dediğine diğeri ak diyor. Yüksek hakimler ve savcılar birbirlerine güvenmiyor. Ayak kaydırma savaşında. Çünkü adalet; menfaat, çıkar ve ideoloji yumağı halinde. Böyle olunca da adalet değil zulüm ortaya çıkıyor.
Esas adalet İslam’dadır. Yansızdır, insanı korumayı hedefler. Hakime hakimliğini, şahide şahitlik hakkını verir. İnsana insanca bakar, onun lekesiz ve onurlu olmasını sağlar. Zengin-fakir, güç ve güçlü olmaz. Makam ve mevki tanımaz. Reis-i Cumhur Paşa ile er hepsi eşittir, hepsi de kanun önünde birdir.
En güzel örneğini Hz. Ömer verir:
Hz. Ömer Müslümanların halifesidir. Hz. Ubeyde b. Kaab’la anlaşmazlık olur. O günün kadısı Zeyd b. Sabit’e müracaat edilir. Mahkeme huzuruna gelinir. Kadı, halife gelince altına bir minder kor. Hz. Ömer bunu görünce:
- İşte bu davranışın vereceğin hükümdeki adaletsizliğindir der, davacı ile aynı yerde oturur.
Ubey b. Kaab davasını ileri sürünce Hz. Ömer kabul etmez. Ama yemin etmesi gerekir. Kadı davalıya dönerek:
- Gel halifeye yemin ettirme. Onu bundan muaf tut. Davacı olduğun kişi başkası olsaydı böyle bir feragattan söz etmezdim, deyince; Hz. Ömer kızarak ayrıcalığı kabul etmez ve yemin eder. Zeyd b. Sabit (kadı) hakkında da:
- Halife ile herhangi bir Müslüman arasında eşit davranmayı öğreninceye kadar ona dava götürmeyin, der.
Özlenen ve istenilen adalet budur. Bu da hedefi Allah olan kanunlarda olur. Beşeri sistemlerde de bu adalet olsaydı Müslümanlar itaata mecburdur.
Müslümanla beşeri sistemler arasında farklılıklar vardır.
İslam, bireye bakarken toplumu hedefler. Bireyin yetişmesi, onur ve şeref sahibi olmasını hedefler. Bireyin düzeyinden topluma bakar. Hastalıklı, arızalı, zaaflı kişileri toplumdan uzaklaştırır. Ya da ilan eder, teşhir eder. Mesela:
Erkeklere benzeyen kadınlarla, kadınlara benzeyen erkeklerin şahitliğini kabul etmez. Şarkıcı, pespaye tavır sergileyenleri, faiz yiyen, kumar oynayanlar, zina edenlerin şahadetini kabul etmez.
Onlar insanın hasta olanlarıdır, zaafı olanlardır, toplumu da etkileyip bozabilir. Adalet düzenini altüst eder.
Beşeri sistemlerde ise, İslam’ın zaaf ve hastalıklı gördüğü kişiler sistemin teminatıdır. Vatandaştır. Her vatandaşın da bir kimliği, ideolojisi vardır. Herkes eşit dense de, sistem kurucuları, sistem koruyucuları ve sistemden nemalananların her zaman farklılıkları vardır. Biz kurduk, nasıl hakim önüne çıkarız ayrıcalığındadırlar. Güçlüler, zenginler her zaman adaletin önüne geçebiliyor. Çünkü, beşerin getirdiği adalet adalet değil zulüm oluyor. Zulümler kanunlarla yönlendiriliyor.

Duran KÖMÜRCÜ 20 Temmuz 2009 Vakit