|
Yine kafalar karışacak
Bizim "yarı resmi el Ahram gazetesi"nde bir yazar, Mustafa Kemal'in Samsun'a nasıl çıktığı ile ilgili belgeleri yayınladı. Tabii daha bunlar devede kulak. Yayınlanması gereken çoook bilgi, belge var.. Bayram yapmaktan bu tarihi, bilgi ve belgelere bakacak vaktimiz yok. Gemide 2 otomobil, 6 at, saman, arpa ve şu kadar asker var.. 50 kişiye yakın. Tam 48 kişi. Bu kadar önemli bir olay hakkında neden bu 48 kişiden hiçbiri konuşmadı bugüne kadar? Buna akıl sır erdiriyor musunuz? Biri çıkıp da ben de vardım demedi, gemide yaşananları anlatmadı. Ölüp gittiler ama konuşmadılar / konuşamadılar. Ailesi, yakın çevresi de tek kelime bile söylemedi. Daha da önemlisi, o koca gemi ve geminin seyir defteri sır olup gitti. Elde sadece Nutuk'ta Mustafa Kemal'in anlattıkları var.. Başka bir bilgi yok. O da çok genel ve İstanbul'u suçlayıcı ifadelerle dolu sözler. Hüseyin Menç'in Milli Mücadele Yıllarında Amasya isimli eserinde aslında, Bardakçı'nın kullandığı belgeler var. Bu eserde görevlendirmenin 30 Nisan'da yapıldığı yazılıdır. Personel sayısı 41 olarak verilir. Bu kaynağa göre İngiliz / Fransız müşterek kontrol bürosu, geminin 16 Mayıs 1919 sabahı saat 06'da çıkmasına vize vermişlerdir. Bu tarih, Yunan'ın İzmir'i işgalinden bir gün öncedir. Hadi ben de bir katkı sağlayayım. Gemide bir de İngiliz ajanı olduğundan kuşkulanılan biri var. Gemi yolda Sinop'a uğrar ve orada iner. Kim o, hadi bilin bakalım.. Gemi 16 Mayıs Cuma günü namazdan sonra demir alır. 23 karargah mensubu, 25 er, altı adet eğerli atın yanında 2 otomobil. Samsun yolcularından biri daha sonra idam edilmiş.. Otomobilin arkasından benzin ikmali yapan bir kamyon Samsun'dan itibaren heyeti takip edecektir.. Resmi kayıtlara göre, Mustafa Kemal 19 Mayıs günü saat 08'de Samsun'a vardı.. Bu kendi imzası ile İstanbul'a gönderdiği telgraftaki bilgi.. Bazı rivayetlere göre gece geldiler, fakat gemide sabahlayıp, karaya öyle çıktılar. Yolculuk öncesi kararname resmi gazetede yayınlanmış. Sarayın da İngilizlerin de bilgisi var olaydan. Saray emirname çıkarıyor, para veriyor. İngilizlerden kaçarak değil, onların bilgisi dahilinde. Gemiye çıkıp inceleme yapıyorlar ve listeyi onaylıyorlar. Yani çıkış izni veriyorlar. Yani gizli, kaçarak, pusulası bozuk küçük bir tekne ile değil, işte orta halli bir gemi ile, bilgi dahilinde onayla gitmiştir.. Burada beni asıl rahatsız eden konu, bayram yapılan "milad" kabul edilen bir konuda nasıl oluyor da biz bu kadar bilgisiz bırakılıyoruz. Bugüne kadar Mustafa Kemal kaç kişi ile bu yolculuğa çıktı bilmiyorduk. Bana göre liste hâlâ eksik.. Mesela Sinop'ta inen, binen var mı? Bunu nasıl öğrenebiliriz? Ancak resmi belgelere, yazışmalara ve geminin seyir defterine ulaşarak. Peki böyle tarihi öneme sahip bir gemiye ne oldu? Kim, ne zaman ve niçin bu gemiyi ne yaptı? Karaköy merkezdeki cami gibi gemide bir gecede ortadan kaldırılmış olmalı. Satıldı mı, batırıldı mı, çalındı mı?.. Bu konuda kim ne emri verdi, ne işlem yapıldı? Said-i Nursi'nin mezarı gibi!.. Kayboldu gitti. Sır. Gemiyi yok ederken seyir defterini ne yaptılar? Duruyorsa nerede? Bardakçı, Bandırma vapurunun 1900'lerin başında Romanya Köstence limanında demirlemiş vaziyetteki bir resmini bulmuş, yayınlamış. Ben de bir kartpostalda Haliç'te demirlemiş resmini buldum, hepsi o kadar. Samsun'da birebir maketini yapmışlar güya, ama bana kalırsa pek benzemiyor. Mustafa Kemal 16 Mayıs'ta çıkar bu yolculuğa da, kararnamesi 6 Mayıs'ta çıkar. Peki hiç düşündünüz mü, Mustafa Kemal nereden gelip nereye gidiyor?.. Daha önceki görev yeri neresi idi? Çanakkale'den nereye gitmişti: Filistin cephesine. Kimle birlikte: Liman Von Sanders'le birlikte. Peki Şam'da ne oldu: 3 ordu silahsız ve tayınsız terhis edildi. Neden, niçin, nasıl? Şam'da Sanders'le birlikte İngilizlere karşı direnirken, kısa bir süre sonra Boğazda ve Karadeniz'de İngiliz vizesi ile Samsun'a yolculuk, Mustafa Kemal için zor görev olsa gerek. Samsun'da Mustafa Kemal'in ilk görüştüğü kişi?.. Biliyorsunuz Samsun bizim kontrolümüzde değil.. İngiliz, Fransız ve Rus askeri heyetleri tarafından kontrol altında tutuluyor. Neyse. Samsun'dan sonra ne oldu? İlk durak Havza. 25 Mayıs Pazar günü toplantılar yapılır. Havza'da 30 Mayıs Cuma günü Ramazan'ın ilk Cuması toplu namaz kılınır ve mevlid okutulur. Mustafa Kemal İstanbul'dan 1 ton daha benzin ister.. Mustafa Kemal burada 20 kişilik bir Rus askeri heyeti ile de görüşür. Ruslar Mustafa Kemal'e Sovyetler Birliği'ne katılmayı teklif ederler. General Milne bu gelişmelerden rahatsız olur ve 6 Haziran'da İstanbul'a gönderdiği mektubta Mustafa Kemal'in geri çağrılmasını ister. 12 Haziran'da Amasya'ya Benz marka bir otomobille gelir. Arabayı kullanacak Müslüman bir şoför bulunamadığı için araç yabancı bir şoför tarafından kullanılmakta idi.. Müftü Hacı Hafız Tevfik Efendi başkanlığındaki heyet, Mustafa Kemal'i Amasya'da tekbir sesleri ile heyecanla karşılarlar. Neyse, bütün bunları niye anlatıyorum ki? Keşke bu kadar sıradan bilgileri anlatmak zorunda kalmasaydım ve bu kadar basit bilgiler kimseyi heyecanlandırmasaydı.. Ama burası Türkiye. İşte böyle. Bunlar çocuklarınızın okuduğu tarih kitaplarında yok. Selâm ve dua ile.
Abdurrahman Dilipak 25 Mayıs 2005 Vakit
adilipak@vakit.com.tr |